Δευτέρα, 4 Φεβρουαρίου 2013

Ενδοσχολική βία - bulling, αλλά και μια μόδα που "φοριέται πολύ" σε συνελεύσεις εμπλεκομένων (γονέων, εκπαιδευτικών)

Ένα φαινόμενο των κοινωνιών της παγκοσμιοποίησης, που έχει κάνει την εμφάνισή του και στη χώρα μας, εδώ και χρόνια, είναι η ενδοσχολική βία ή το bulling, όπως είναι επίσης γνωστό. Δράστες και θύματα είναι τα ίδια τα παιδιά. Χαρακτηριστικό του φαινομένου είναι ο συστηματικός εκφοβισμός και η θυματοποίηση κάποιων παιδιών που καταλήγει σε μόνιμο φόβο και πλήρη συναισθηματική αποδιοργάνωση των θυμάτων. Τo πλέον ευδιάκριτο από το περιβάλλον σημάδι, είναι η δραματική αλλαγή συμπεριφοράς του θύματος εξαιτίας της εμφάνισης συμπτωμάτων κατάθλιψης και συσωρρευμένης οργής που σε ακραίες περιπτώσεις οδηγεί σε τάσεις αυτοκαταστροφής ή ακόμα και ξέσπασμα ακραίας και αδιάκριτης βίας του θύματος προς την κοινότητα στην οποία ανήκει.
 Πριν όμως βιαστούμε να βαφτίσουμε κάθε τι που συμβαίνει στο προαύλειο ή στους χώρους ενός σχολείου ώς ενδοσχολική βία, θα πρέπει να έχουμε κάτα νου πως το φαινόμενο έχει ορισμένα ιδιάιτερα γνωρίσματα. Ετσι λοιπόν, μπορούμε να ορίσουμε ως ενδοσχολική βία, με την έννοια που ακούγεται ο όρος στις μέρες μας, τη συστηματική, επαναλαμβανόμενη, στοχευμένη και οργανωμένη, κατά κάποιον τρόπο, εξάσκηση σωματικής, λεκτικής και ψυχολογικής βίας σε κάποιο παιδί απο άλλα παιδιά συνομίληκα ή μεγαλύτερα. Ενεργοί αυτής της βίας συνήθως είναι παιδιά των ανώτερων τάξεων του Δημοτικού, του Γυμνασίου και του Λυκείου. Συνήθως, οι ενεργοί της βίας οργανώνονται άτυπα σε ομάδες με εσωτερικό κώδικα σεβασμού και κάποιον αρχηγό που τις κατευθύνει, ενώ είναι πολύ σπάνιο ο ενεργός της βίας να λειτουργεί μοναχικά, χωρίς δηλαδη κάποια ομάδα στην οποία ανήκει ή κατευθύνει.Το φαινόμενο είναι υπαρκτό και η σύγχρονη κοινωνία οφείλει να το δει σε όλες τις διαστάσεις του: αιτίες, τρόποι εκδήλωσης και τρόποι αντιμετώπισης. Ωστόσο, επειδή στη χώρα μας κάθε τι που υπερπροβάλλεται από τα μέσα δημιουργεί πανικό σε πρώτη φάση και κατόπιν γίνεται ένα είδος μόδας, ένα κυνήγι μαγισσών, μια υστερία σε κάθε τι που μπορεί να μοιάζει ή να δέιχνει τέτοιο και όλοι αμέσως γίνονται ειδήμονες του φαινομένου θα πρέπει να έχουμε υπόψη μας αυτά που παραπάνω ορίστηκαν ως γνωρίσματα.
Δηλαδή, μορφές τυχαίας και περιστασιακής βίας υπήρχαν στα σχολεία από τον καιρό που ήταν μαθητές οι παππούδες μας. Σημείωση: ούτε αυτή η βία πρέπει να είναι ανεκτή από τη σχολική κοινότητα. Όμως το να βαφτίσουμε ενδοσχολική βία το ότι δύο αγόρια ήρθαν στα χέρια επειδή διαφώνησαν στο ποδόσφαιρο είναι υπερβολικό. Συνέβαινε και παλιότερα. Το να βαφτίσουμε βία το ότι ο Δημητράκης έσπρωξε την Αννούλα ή της τράβηξε τα μαλλιά, γιατί του πέταξε κάτω το φαγητό του είναι υπερβόλικο αλλά και αστείο σε αυτήν την περίπτωση. Κάπου, το κυνήγι συμπτωμάτων του φαινομένου, θυμίζει τα ευτράπελα των καναλιών με τα πεσμένα στο δρόμο πουλιά την εποχή που ήταν σε έξαρση η φιλολογία για τη νόσο των πτηνών. Σε κάθε περίπτωση βέβαια είτε περιστασιακής βίας είτε αυτής που ονομάζεται ενδοσχολική, οι έχοντες την ευθύνη εφημερεύοντες εκπαιδευτικοί έχουν καθήκον και υποχρεώση να επαγρυπνούν σε όλους τους χώρους ευθύνης τους. Να επαγρυπνούν αεικίνητα.Από εκεί και μετά, το πως μπορεί να αντιμετωπιστεί από τη στιγμή που θα εμφανιστεί ξεκάθαρα σε ένα σχολείο, δεν είναι ζήτημα μόνον των εκπαιδευτικών, καθώς η θεραπεία απαιτεί συνεργασία πολλών ειδικοτήτων. Μια τέτοια υποδομή θεωρώ πως δεν υπάρχει στη χώρα μας ή υπάρχει στα χαρτία και μέσα από θεσμικά κενά βρίσκεται σε κατάσταση υπολειτουργίας. Και κάτι βασικό: Να μην ξεχνάμε πως θύματα, εν τέλει, είναι και τα παιδιά που παίζουν το ρόλο του ενεργού της βίας.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου